بررسی تأثیر سرمایه انسانی بر روی بهره‌وری کل عوامل تولید و رشد اقتصادی با استفاده از تکنیک DEA

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی دانشگاه ایلام

چکیده

در توضیح رشد اقتصادی کشورهای صنعتی، سرمایه انسانی نقشی اساسی داشته و سهم مهمی از رشد اقتصادی این کشورها ناشی از توسعه سرمایه انسانی است. بیشتر اقتصاددانان معتقدند که در حقیقت کمبود سرمایه‌گذاری در سرمایه‌های انسانی عامل اصلی نازل بودن سطح رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه بوده است. در اینجا با مروری بر مفاهیم و تعاریف سرمایه انسانی و تأثیر آن روی بهره‌وری کل عوامل تولید و رشد اقتصادی به یک بحث تجربی در رابطه با اقتصاد ایران پرداخته شده است. بدون تردید یکی از محورهای اصلی رشد و توسعه اقتصادی و حتی مراحل بعد از توسعه، بخش سرمایه انسانی می‌باشد. به دلیل اهمیت فوق در این مقاله سعی شده است نقش سرمایه انسانی به عنوان متغیر اثرگذار در افزایش کارایی عوامل تولید و عملکرد اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد. ابتدا با استفاده از تخمین تابع کاب-داگلاس، که در آن سرمایه انسانی به عنوان نهاده سوم وارد شده‌است، در دوره 90-1364 ضرایب تابع مذکور را برآورد و سپس به تفسیر ضرایب تخمینی پرداخته شده است. نتایج حاصله اثر مثبت سرمایه انسانی را بر رشد اقتصادی تأیید کرد. همچنین نتایج حاکی از آنست که در سطح معنی‌داری 95 درصد، به ازای یک درصد تغییر در نرخ باسوادی تولید ناخالص داخلی در حدود 20 درصد در همان جهت تغییر می‌نماید. در مرحله بعد با استفاده از تکنیک  DEA و شاخص عددی مالم کوئیست نقش این متغیر را در کارایی کل عوامل تولید در حالت احتساب و عدم احتساب سرمایه انسانی بررسی نمودیم. مقدار بهره‌وری کل عوامل تولیدTFP در حالت عدم احتساب سرمایه انسانی 04/1 و در حالت احتساب سرمایه انسانی 09/1 می‌باشدکه نشان می‌دهد: ورود سرمایه انسانی به جمع عوامل تولید باعث افزایش 5 درصدی بهره‌وری کل عوامل تولید شده است.
 

کلیدواژه‌ها